Ocena niesamodzielności (dependencia) w Andaluzji: jak złożyć wniosek

Jeżeli osoba mieszkająca w Andaluzji z powodu trwałych ograniczeń potrzebuje pomocy przy podstawowych czynnościach, może wystąpić o urzędową ocenę niesamodzielności, czyli reconocimiento de la situación de dependencia. Procedura dotyczy potrzeb osoby i odpowiedniego wsparcia.

Postępowanie prowadzi administracja Andaluzji. Wniosek składa się elektronicznie albo w biurze rejestru.

Sprawdź warunki pobytu

Standardowa krajowa reguła (art. 5 ustawy o wspieraniu samodzielności i opiece nad osobami niesamodzielnymi — Ley 39/2006, stan na 23.10.2026) przewiduje pięć lat zamieszkania w Hiszpanii, w tym dwa bezpośrednio przed wnioskiem, oraz odpowiedni status osoby ubiegającej się o pomoc. U dzieci poniżej 5 lat okres zamieszkania liczy się u osoby sprawującej nad nimi pieczę (guarda y custodia). Warunków obywatelstwa i pięciu lat zamieszkania nie stosuje się do osób ubiegających się o azyl (po złożeniu wymaganego dokumentu wniosku), objętych azylem lub ochroną uzupełniającą oraz objętych ochroną czasową (art. 5 ust. 1 lit. c Ley 39/2006, stan na 23.10.2026). Wniosek andaluzyjski wymaga aktualnego zamieszkania w tej wspólnocie.

Osoby bez obywatelstwa hiszpańskiego, które spełniają te warunki, podlegają według art. 5 ust. 2 Ley 39/2006 (stan na 23.10.2026) także ustawie o prawach cudzoziemców (Ley Orgánica 4/2000), umowom międzynarodowym i porozumieniom z państwem pochodzenia.

Przygotuj dokumenty i opis potrzeb

Potrzebny jest wniosek oraz raport o warunkach zdrowotnych — informe sobre condiciones de salud — sporządzony na formularzu wskazanym przez rząd regionalny Andaluzji (Junta de Andalucía). Jeśli działasz w imieniu innej osoby, dołącz właściwy dokument przedstawicielstwa lub wsparcia prawnego.

Raport obejmuje trwałe schorzenia, leczenie, stosowane urządzenia i inne okoliczności wpływające na samodzielność. Przygotuj aktualną dokumentację medyczną dla osoby uprawnionej do jego sporządzenia. Nie wypełniaj samodzielnie części przeznaczonej dla personelu medycznego.

Złóż i zachowaj potwierdzenie

Wniosek można składać przez cały rok. Strona Junta de Andalucía prowadzi do elektronicznej platformy obsługi spraw niesamodzielności (dependencia), z identyfikacją przewidzianą przez usługę. Wniosek papierowy można też złożyć w biurze rejestru (oficina de asistencia en materia de registro) po wcześniejszym umówieniu wizyty (cita previa).

Sprawdź pola zgody lub sprzeciwu na sprawdzenie danych przez administrację. Jeżeli urząd nie może pobrać określonych informacji, może wymagać ich dostarczenia.

Po podpisaniu i wysłaniu zachowaj kopię wniosku, załączniki i numer rejestracyjny. Odbieraj wezwania oraz uzupełniaj braki w podanym terminie.

Wizyta w domu i indywidualny program

Według aktualnego opisu Junta de Andalucía procedura obejmuje jedną wizytę oceniającą oraz jedno rozstrzygnięcie łączące stopień niesamodzielności i PIA — Programa Individual de Atención, czyli indywidualny program opieki.

Podczas jedynej wizyty personel zbiera informacje potrzebne do oceny stopnia niesamodzielności, informuje o usługach i świadczeniach, które mogą przysługiwać, i pyta o preferencje do PIA. Wybór konkretnej usługi lub świadczenia wynika z oceny i decyzji; samo wpisanie życzenia nie gwarantuje wskazanego rozwiązania.

Termin, decyzja i rozpoczęcie pomocy

Od 23 października 2026 roku ustawa przewiduje maksymalnie 3 miesiące na rozstrzygnięcie postępowania o uznanie niesamodzielności (art. 28 Ley 39/2006 w brzmieniu nadanym przez ustawę zmieniającą Ley 4/2026 z 1 października 2026 r.). Według pierwszego przepisu końcowego (disposición final primera) ust. 2 Ley 39/2006 (stan na 23.10.2026) od wpływu wniosku do decyzji o świadczeniu może minąć maksymalnie 6 miesięcy. Ley 4/2026 nie zawiera przepisu przejściowego dla wniosków złożonych przed 23 października 2026 roku, więc w takiej sprawie zapytaj organ, który termin stosuje.

Szybciej rozpatruje się wnioski w trybie pierwszeństwa (tramitación preferente): w sytuacjach pilnych wskazanych przez gminne usługi społeczne (servicios sociales comunitarios), wnioski dzieci poniżej 6 lat oraz osób ze stwardnieniem zanikowym bocznym (ELA, esclerosis lateral amiotrófica).

Po decyzji sprawdź stopień, przyznane wsparcie, warunki i sposób jego uruchomienia. Prawo do świadczeń powstaje z dniem decyzji o ich przyznaniu, a gdy decyzji nie doręczono w ciągu 6 miesięcy od złożenia wniosku — po upływie tego terminu (pierwszy przepis końcowy, ust. 3, Ley 39/2006, stan na 23.10.2026). Stan sprawy sprawdzisz w usłudze Junta de Andalucía „Consulta el estado de tu solicitud” („Sprawdź stan swojego wniosku”).