„Paralela” z Hacienda (propuesta de liquidación provisional): co oznacza i jak złożyć alegaciones w terminie

Jeśli po złożeniu zeznania rocznego (declaración de la Renta) przyszło do ciebie z hiszpańskiej agencji podatkowej (Agencia Tributaria, AEAT) pismo, w którym obok twoich danych są dane urzędu i wyliczona dopłata, to najczęściej propozycja rozliczenia tymczasowego (propuesta de liquidación provisional), potocznie nazywana „paralelą” (declaración paralela). To jeszcze nie ostateczna decyzja. Na przedstawienie wyjaśnień i dowodów (alegaciones) masz zwykle 10 dni roboczych — dokładny termin podaje pismo (ustawa dopuszcza od 10 do 15 dni: art. 99 ust. 8 Ley General Tributaria, LGT). Poradnik jest dla osób rozliczających podatek dochodowy (IRPF) w Hiszpanii.

Uwaga: w Kraju Basków i Nawarze obowiązują odrębne systemy podatkowe (Concierto i Convenio Económico; art. 1 ust. 1 LGT), więc procedura może się tam różnić. Ten poradnik opisuje procedurę Agencia Tributaria.

Co to za pismo?

Agencia Tributaria sprawdza zeznania i porównuje je z danymi, które ma od pracodawców, banków i innych instytucji. Gdy widzi rozbieżność, prowadzi jedno z dwóch postępowań:

• weryfikację danych (verificación de datos) — służy wyjaśnieniu rozbieżności w zeznaniu;
• ograniczoną kontrolę (comprobación limitada) — szersze sprawdzenie, wszczynane decyzją urzędu, w której urząd podaje zakres kontroli oraz twoje prawa i obowiązki.

Urząd może zacząć od wezwania do wyjaśnień (requerimiento) albo od razu przysłać propozycję rozliczenia. W piśmie zwykle zobaczysz swoje kwoty i kwoty urzędu oraz uzasadnienie zmian. Typowe przyczyny to błędy w obliczeniach, niewykazany dochód albo nienależna ulga.

Ile mam czasu?

• Na alegaciones masz termin wskazany w piśmie — zwykle 10 dni, najwyżej 15 (art. 99 ust. 8 LGT). Liczą się dni robocze — nie liczysz sobót, niedziel i świąt (art. 30 ust. 2 ustawy o wspólnej procedurze administracyjnej, Ley 39/2015, stosowanej pomocniczo na podstawie art. 97 LGT).
• Termin liczy się od dnia następującego po doręczeniu propozycji (art. 30 ust. 3 Ley 39/2015). Sprawdź datę doręczenia w piśmie albo w swojej skrzynce elektronicznej.
• Całe postępowanie powinno zakończyć się w ciągu 6 miesięcy (art. 104 ust. 1 LGT, liczone od doręczenia zawiadomienia o wszczęciu).

Co się stanie, jeśli nic nie zrobię?

Brak odpowiedzi oznacza w praktyce akceptację propozycji. Urząd wyda wtedy rozliczenie tymczasowe (liquidación provisional) na takich samych warunkach jak w propozycji. Odmowa odebrania pisma jest traktowana jak doręczenie (art. 111 ust. 2 LGT).

Jak złożyć alegaciones?

1. Przeczytaj uzasadnienie w piśmie: której pozycji zeznania dotyczy zmiana i dlaczego.
2. Zbierz dowody, np. zaświadczenie o zarobkach i zaliczkach (certificado de retenciones) od pracodawcy, dokumenty uprawniające do ulgi, akt urodzenia dziecka, umowę najmu.
3. Złóż wyjaśnienia przez e-urząd Agencia Tributaria (Sede electrónica), w części dotyczącej twojej sprawy (Tramitación electrónica). Do logowania potrzebujesz elektronicznego dowodu (DNI electrónico), certyfikatu elektronicznego albo systemu Cl@ve PIN.
4. Możesz też złożyć pismo w urzędzie Agencia Tributaria, na poczcie (Correos) albo w innym urzędzie administracji publicznej.
5. Zachowaj potwierdzenie złożenia (justificante).

Co napisać w alegaciones?

• Numer sprawy i rok podatkowy, którego dotyczy pismo.
• Z którą zmianą się nie zgadzasz i dlaczego — krótko, punkt po punkcie.
• Listę załączonych dokumentów.

Jeśli zgadzasz się z urzędem, nie musisz składać wyjaśnień. Możesz poczekać na rozliczenie i zapłacić kwotę w terminie podanym w decyzji.

Co dzieje się po alegaciones?

Urząd analizuje twoje wyjaśnienia i wydaje rozliczenie tymczasowe (liquidación provisional) — z uwzględnieniem twoich argumentów albo bez nich. Postępowanie może też zakończyć się bez zmian, jeśli urząd uzna twoje wyjaśnienia.

Jak odwołać się od liquidación provisional?

Od rozliczenia tymczasowego masz dwie drogi. Na każdą masz miesiąc od dnia następującego po doręczeniu (art. 223 ust. 1 i art. 235 ust. 1 LGT).

Uwaga: złożenie odwołania nie wstrzymuje samo z siebie ściągania długu. Aby je wstrzymać, składasz wniosek o zawieszenie (suspensión), co do zasady z zabezpieczeniem kwoty, odsetek i ewentualnych dopłat (art. 224 ust. 1 i art. 233 ust. 1 LGT). Bez zabezpieczenia zawieszenie jest możliwe, gdy decyzja mogła zawierać błąd rachunkowy, materialny lub faktyczny (art. 224 ust. 3 i art. 233 ust. 5 LGT), a w skardze do TEAR także wtedy, gdy egzekucja mogłaby wyrządzić szkodę trudną do naprawienia (art. 233 ust. 4 LGT). Zaskarżona kara (sanción) jest zawieszana automatycznie, bez zabezpieczenia (art. 224 ust. 1 i art. 233 ust. 1 LGT). Jeśli zapłacisz, a później wygrasz, możesz żądać zwrotu.

Czy grozi mi kara?

W piśmie z propozycją urząd żąda dopłaty podatku. Kara (sanción) za naruszenie przepisów może być nałożona w osobnym postępowaniu. Jeśli dostaniesz pismo o wszczęciu takiego postępowania, sprawdź podany w nim termin na wyjaśnienia.

Najczęstsze pytania

Jak długo Hacienda może sprawdzać moje zeznanie?

Ogólny termin przedawnienia w hiszpańskim prawie podatkowym wynosi cztery lata (art. 66 LGT).

Czy 10 dni to dni kalendarzowe?

Nie. To dni robocze — bez sobót, niedziel i świąt (art. 30 ust. 2 Ley 39/2015).

Alegaciones nie zostały uwzględnione. Co teraz?

Od wydanego rozliczenia tymczasowego możesz w ciągu miesiąca (art. 223 ust. 1 i art. 235 ust. 1 LGT) złożyć recurso de reposición albo skargę do TEAR.

Poradnik opiera się na stronach Agencia Tributaria, ustawach Ley General Tributaria i Ley 39/2015 (BOE) oraz poradniku konsumenckim Consumer.