Ulga z tytułu macierzyństwa w Hiszpanii: miesięczna wypłata na wniosek modelo 140

Ulga z tytułu macierzyństwa, czyli deducción por maternidad, pozwala uprawnionej osobie otrzymać podstawową ulgę do 1200 euro rocznie na dziecko (art. 81 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych — Ley 35/2006, brzmienie od 01.01.2023). Można ją rozliczyć w podatku dochodowym od osób fizycznych (IRPF, Impuesto sobre la Renta de las Personas Físicas) albo wystąpić do hiszpańskiej administracji podatkowej (Agencia Tributaria, AEAT) o wcześniejsze wypłaty miesięczne. Wniosek o te wypłaty nosi nazwę modelo 140.

To zasady państwowego systemu IRPF. Przy rozliczeniu w Kraju Basków lub Nawarze sprawdź właściwą administrację i jej regulacje (art. 4 ust. 2 Ley 35/2006).

Kto spełnia warunki

Podstawowa reguła (art. 81 ust. 1 Ley 35/2006, brzmienie od 01.01.2023) obejmuje matkę dziecka poniżej trzeciego roku życia, uprawnioną do uwzględnienia dziecka w podatkowej kwocie wolnej na zstępnych (mínimo por descendientes). Dodatkowo musi zachodzić odpowiednia sytuacja:

• w chwili narodzin pobiera świadczenie z systemu ochrony bezrobotnych, składkowe lub pomocowe;
• w chwili narodzin jest zgłoszona do odpowiedniego systemu zabezpieczenia społecznego (Seguridad Social) albo zastępczej kasy zawodowej (mutualidad);
• zostaje zgłoszona później i uzyskuje wymagane w tym wariancie co najmniej 30 dni składkowych.

Dlatego określenie „ulga tylko dla pracujących matek” jest zbyt wąskie. Jednocześnie sam brak pracy lub samo posiadanie dziecka nie tworzą prawa do ulgi.

Przy adopcji i pieczy zastępczej (preadopcyjnej lub stałej) ulgę stosuje się — niezależnie od wieku dziecka — przez trzy lata od wpisu do rejestru stanu cywilnego (Registro Civil), a gdy wpis nie jest potrzebny, od orzeczenia sądu lub decyzji administracyjnej (art. 81 ust. 1 Ley 35/2006). Po śmierci matki albo przy wyłącznej pieczy ojca albo osoby sprawującej opiekę prawną (tutor) ustawa przewiduje możliwość korzystania przez inną uprawnioną osobę.

Ile wynosi wypłata

W 2026 r. jest to zasadniczo do 100 euro za miesiąc spełniania warunków, do 1200 euro rocznie na dziecko (art. 81 ust. 1 Ley 35/2006, rozporządzenie ministra finansów Orden HAC/177/2020). Kwotę ustala się według miesięcy uprawnienia. Nie jest to dodatkowe 1200 euro ponad tę samą ulgę wykazaną później w zeznaniu.

Ulgę można zwiększyć o maksymalnie 1000 euro rocznie, jeśli w roku podatkowym zapłacono za opiekę nad dzieckiem poniżej trzech lat w autoryzowanym żłobku lub ośrodku edukacji wczesnodziecięcej (guardería, centro de educación infantil). Liczą się opłaty za zapis, czesne, pobyt w zwykłych i wydłużonych godzinach oraz wyżywienie, ponoszone za pełne miesiące, jeśli nie są zwolnionym z podatku świadczeniem w naturze od firmy zatrudniającej (art. 42 ust. 3 lit. b lub d Ley 35/2006). W roku, w którym dziecko kończy trzy lata, zwiększenie obejmuje też koszty poniesione po urodzinach — do miesiąca poprzedzającego ten, w którym dziecko może rozpocząć drugi cykl edukacji przedszkolnej. Zwiększenie liczy się proporcjonalnie do miesięcy spełniania warunków i nie może przekroczyć faktycznie zapłaconego kosztu, którego nie pokryło dofinansowanie (art. 81 ust. 2 i 3 Ley 35/2006, brzmienie od 01.01.2023).

AEAT wypłaca zaliczki od miesiąca złożenia wniosku, a w niektórych przypadkach od miesiąca poprzedniego; wcześniejsze miesiące rozlicza się w zeznaniu rocznym.

Gdy prawo do zaliczki na to samo dziecko w pieczy zastępczej, preadopcyjnej albo pod opieką prawną ma kilka osób, 100 euro (stan na 2026 r.) dzieli się między nie po równo, a ich wnioski trzeba złożyć jednocześnie (art. 3 ust. 2 Orden HAC/177/2020).

Przy późniejszym zgłoszeniu do ubezpieczenia ustawa przewiduje dodatkowe 150 euro (brzmienie od 01.01.2023) za miesiąc osiągnięcia wymaganego okresu 30 dni (art. 81 ust. 3 Ley 35/2006). Trzeba uwzględnić je prawidłowo w rozliczeniu, a nie zakładać, że każda miesięczna wypłata wzrośnie o tę kwotę.

Miesięcy, w których którykolwiek z rodziców pobiera na to dziecko dodatek na dzieci do minimalnego dochodu (complemento de ayuda para la infancia, CAPI), nie wlicza się do ulgi.

Jak złożyć modelo 140

Wniosek złożysz przez internet (art. 7), telefonicznie po wcześniejszym umówieniu (art. 10) albo na wydruku z usługi AEAT w jej delegaturze lub urzędzie (art. 11 Orden HAC/177/2020).

Przygotuj dane podatkowe osoby uprawnionej, dane dziecka, informacje dotyczące podstawy uprawnienia oraz rachunek wypłat. Wprowadź dane zgodnie z formularzem i zachowaj potwierdzenie wysłania. Do wniosku nie dołącza się dokumentów; spełnienie warunków sprawdza AEAT (art. 4 ust. 1 Orden HAC/177/2020).

Składa się osobny wniosek dla każdego dziecka dającego prawo do ulgi. Nie ponawiaj go co miesiąc, jeżeli prawo trwa i nie zmieniła się sytuacja.

Zgłaszaj zmiany i sprawdzaj rozliczenie

Zmiany wpływające na wypłatę należy zgłaszać w ciągu 15 dni kalendarzowych liczonych od dnia następującego po zmianie (art. 5 ust. 2 Orden HAC/177/2020). Dotyczy to między innymi przeprowadzki za granicę, zmiany właściwego systemu podatkowego, rezygnacji z zaliczek lub utraty warunków. Nie trzeba zgłaszać trzecich urodzin dziecka (przy adopcji lub pieczy — upływu trzech lat od jej rozpoczęcia), wyrejestrowania z Seguridad Social lub mutualidad ani śmierci osoby pobierającej zaliczkę albo dziecka — te dane AEAT ma sama (art. 3 ust. 3 Orden HAC/177/2020).

W rocznym rozliczeniu uwzględnij otrzymane zaliczki, aby nie odliczyć tej samej ulgi ponownie (art. 81 ust. 4 Ley 35/2006).