Nazwisko dziecka w Hiszpanii: jak uzgodnić zapis w polskich i hiszpańskich dokumentach

Nazwisko dziecka warto ustalić przed zgłoszeniem urodzenia do hiszpańskiego rejestru stanu cywilnego (Registro Civil). Hiszpański model dwóch nazwisk i polskie zasady nazwiska dziecka różnią się, a samo miejsce porodu nie rozstrzyga automatycznie, który system znajdzie zastosowanie. W rodzinie polskiej lub mieszanej najpierw przedstaw w urzędzie obywatelstwo dziecka i rodziców oraz sposób ustalenia rodzicielstwa.

Gdy stosuje się hiszpańskie zasady

Jeżeli pochodzenie dziecka ustalono względem obojga rodziców, przekazują oni po jednym swoim pierwszym nazwisku. Mogą wspólnie zdecydować o kolejności. Nazwisko ojca nie ma automatycznego pierwszeństwa.

Przy braku zgodnego oświadczenia urząd wzywa rodziców do wskazania kolejności w ciągu trzech dni. Jeśli nadal jej nie ustalą, decyduje osoba prowadząca rejestr, kierując się dobrem dziecka. Kolejność przyjęta dla pierwszego dziecka obowiązuje przy wpisie kolejnych dzieci tych samych rodziców. Wynika to z art. 49 hiszpańskiej ustawy o rejestrze stanu cywilnego (Ley 20/2011 del Registro Civil).

Jeżeli pochodzenie dziecka ustalono tylko względem jednego rodzica, nazwiska wynikają z tej linii, a ten rodzic może ustalić ich kolejność.

Gdy stosuje się polskie przepisy

Według polskiego Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (KRO) dziecko, co do którego istnieje domniemanie, że pochodzi od męża matki, nosi nazwisko obojga małżonków, jeśli mają wspólne nazwisko. Jeśli małżonkowie noszą różne nazwiska, ich zgodne oświadczenia mogą wskazywać nazwisko jednego z nich albo połączenie nazwiska matki z nazwiskiem ojca (art. 88 § 1 KRO). Oświadczenia w sprawie nazwiska dzieci małżonkowie składają razem z oświadczeniami o swoich nazwiskach przy zawarciu małżeństwa; przy sporządzaniu aktu urodzenia pierwszego wspólnego dziecka mogą zgodnie zmienić wskazane nazwisko albo je wskazać, jeśli wcześniej tego nie zrobili (art. 88 § 2–3 KRO). Przy braku zgodnych oświadczeń stosuje się połączenie w kolejności matka–ojciec. Dzieci tych samych rodziców noszą takie samo nazwisko, z zastrzeżeniem przepisów, które do zmiany nazwiska wymagają zgody dziecka (art. 89¹ KRO).

Przy uznaniu ojcostwa również znaczenie ma zgodne oświadczenie rodziców. Jeżeli ojcostwa nie ustalono, dziecko nosi nazwisko matki; przy sądowym ustaleniu ojcostwa nazwisko nadaje sąd w wyroku. Nazwisko utworzone przez połączenie nie może mieć więcej niż dwóch członów. Nie przenoś więc mechanicznie całych, wieloczłonowych nazwisk obojga rodziców.

Co przygotować przed wizytą

Kolejność nazwisk rodzice wskazują przed wpisem, we wniosku o wpis urodzenia (art. 49 ust. 2 Ley del Registro Civil). Do wyjaśnienia sytuacji przygotuj dokumenty tożsamości i obywatelstwa, akt małżeństwa lub dokument dotyczący uznania ojcostwa, a także akt starszego wspólnego dziecka, jeżeli już je macie.

Zapytaj wyraźnie, jakie prawo urząd stosuje do nazwiska w waszej sytuacji. Hiszpański kodeks cywilny wiąże prawo osobiste z obywatelstwem; przy kilku obywatelstwach lub rozbieżnych dokumentach potrzebna jest ocena konkretnego przypadku. Nie zakładaj, że polski paszport rodzica albo hiszpański adres wystarczy do dowolnego wyboru nazwiska.

Kontrola aktu przed polskimi dokumentami

Po sporządzeniu aktu sprawdź kolejność, wszystkie człony i polskie znaki. Przy transkrypcji w polskim urzędzie stanu cywilnego (USC) wskaż potrzebę sprostowania lub uzupełnienia i dołącz dokumenty, które potwierdzają prawidłowe dane. Konsulat zaznacza, że zagraniczne akty mogą zawierać błędy pisarskie i niepełne dane rodziców.

Transkrypcję można załatwić w dowolnym USC w Polsce albo przez konsula. Nie traktuj jej jako swobodnego ponownego wyboru nazwiska: wcześniej wyjaśnij z urzędem, czy chodzi o błąd zapisu, uzupełnienie danych, czy osobną zmianę nazwiska.