Rezydencja podatkowa w Hiszpanii: zasada 183 dni i inne kryteria

To, czy masz rezydencję podatkową w Hiszpanii, decyduje o tym, od jakich dochodów płacisz tam podatek. Osoba z rezydencją podatkową rozlicza w Hiszpanii dochody z całego świata, a osoba bez tej rezydencji — tylko dochody uzyskane w Hiszpanii. Poradnik wyjaśnia, kiedy hiszpańskie przepisy uznają, że masz rezydencję podatkową w Hiszpanii, i co dzieje się, gdy dwa kraje uznają cię za osobę ze swoją rezydencją.

Kogo dotyczy poradnik?

Poradnik jest dla osób fizycznych, które mieszkają, pracują albo spędzają dużą część roku w Hiszpanii, np. po przeprowadzce z Polski, przy pracy sezonowej albo przy podziale życia między dwa kraje. Kryteria rezydencji podatkowej w Hiszpanii są ogólnokrajowe i opisuje je hiszpańska administracja podatkowa (Agencia Tributaria).

Podatek dochodowy (IRPF) osób mieszkających w Kraju Basków (País Vasco) pobiera jednak właściwa dla terytorium Diputación Foral de Álava, Diputación Foral de Bizkaia albo Diputación Foral de Gipuzkoa według własnych przepisów (régimen foral), a w Nawarze — Hacienda Tributaria de Navarra. Jeśli tam mieszkasz, zasady rozliczenia sprawdź w tych urzędach.

Kiedy masz rezydencję podatkową w Hiszpanii?

Masz rezydencję podatkową (residencia fiscal) w Hiszpanii, jeśli spełniasz co najmniej jeden z dwóch warunków:

1. Przebywasz w Hiszpanii ponad 183 dni w roku kalendarzowym (año natural).
2. W Hiszpanii znajduje się główny ośrodek albo podstawa twojej działalności lub interesów gospodarczych (núcleo principal o la base de sus actividades o intereses económicos), bezpośrednio albo pośrednio.

Liczy się rok kalendarzowy, czyli okres od 1 stycznia do 31 grudnia.

Sporadyczne nieobecności

Do 183 dni wlicza się także sporadyczne nieobecności (ausencias esporádicas). Nie wliczają się one tylko wtedy, gdy udowodnisz, że masz rezydencję podatkową w innym państwie.

Rodzina w Hiszpanii

Przepisy przyjmują domniemanie, że masz rezydencję podatkową w Hiszpanii, jeśli w Hiszpanii stale mieszka osoba, z którą jesteś w małżeństwie i nie pozostajesz w separacji prawnej, oraz twoje małoletnie dzieci pozostające na twoim utrzymaniu. To domniemanie można obalić dowodami przeciwnymi.

Z rezydencją czy bez: jaki podatek?

Okresem podatkowym jest rok kalendarzowy. Zmiana miejsca zamieszkania w ciągu roku nie przerywa tego okresu.

Co, jeśli dwa kraje uznają twoją rezydencję?

W Unii Europejskiej nie ma jednej wspólnej reguły, gdzie płacisz podatek dochodowy. Państwo, w którym masz rezydencję podatkową, może zwykle opodatkować twoje dochody z całego świata. Jeśli według przepisów obu krajów, np. Polski i Hiszpanii, masz rezydencję w obu jednocześnie, sprawę rozstrzyga umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania między tymi krajami.

Agencia Tributaria opisuje kryteria takich umów, stosowane po kolei:

1. Rezydencja jest w państwie, w którym masz do dyspozycji stałe mieszkanie.
2. Jeśli masz je w obu państwach — w tym, z którym łączą cię bliższe więzi osobiste i gospodarcze (ośrodek interesów życiowych).
3. Jeśli nie da się tego ustalić — w państwie, w którym zwykle przebywasz.
4. Jeśli zwykle przebywasz w obu albo w żadnym — w państwie, którego masz obywatelstwo.
5. Jeśli i to nie rozstrzyga — sprawę rozstrzygają w porozumieniu władze podatkowe obu państw.

Dokładne brzmienie zasad sprawdź w umowie między Polską a Hiszpanią albo zapytaj doradcę podatkowego.

Jak potwierdzić rezydencję?

Rezydencję podatkową w danym kraju potwierdza zaświadczenie o rezydencji podatkowej (certificado de residencia fiscal), które wydaje właściwy urząd skarbowy tego kraju. Takie zaświadczenie jest ważne przez rok.

Częste problemy

Przeprowadzka w trakcie roku: policz dni pobytu w Hiszpanii w danym roku kalendarzowym i sprawdź, czy nie spełniasz drugiego kryterium (ośrodek interesów gospodarczych).

Rodzina mieszka w Hiszpanii, a ty pracujesz w Polsce: pamiętaj o domniemaniu rezydencji wynikającym z miejsca zamieszkania rodziny. Przygotuj dowody, jeśli uważasz, że twoja rezydencja jest w innym kraju.

Nie wiesz, gdzie złożyć zeznanie: najpierw ustal, w którym kraju masz rezydencję podatkową, a potem sprawdź obowiązek złożenia zeznania rocznego w tym kraju.

Gdzie szukać pomocy?

• Agencia Tributaria — rezydencja podatkowa osób fizycznych
• Your Europe — podatek dochodowy za granicą
• doradca podatkowy znający przepisy obu krajów.

Poradnik opiera się na stronach Agencia Tributaria o rezydencji i rodzajach podatników, przepisach opublikowanych w dzienniku urzędowym BOE oraz stronie Your Europe Komisji Europejskiej.