Ulga za czynsz w Hiszpanii: 10% odliczenia od podatku dochodowego

Nowa państwowa ulga za najem głównego mieszkania pozwala odliczyć od hiszpańskiego podatku dochodowego od osób fizycznych (IRPF, impuesto sobre la renta de las personas físicas) 10% kwalifikujących się opłat za czynsz. Warunkiem jest (stan przepisów na 27 października 2026 r.) roczna podstawa opodatkowania niższa niż 33 007,20 euro oraz spełnienie wymogów dotyczących innego mieszkania. Maksymalna ulga wynosi 1 163 euro (art. 68 ust. 6 ustawy o IRPF w brzmieniu nadanym przez dekret z mocą ustawy Real Decreto-ley 29/2026, RDL 29/2026), lecz przy wyższej podstawie opodatkowania limit stopniowo maleje.

Zmianę wprowadził Real Decreto-ley 29/2026. Dotyczy ona państwowego systemu IRPF; rozliczenia według odrębnych przepisów Kraju Basków i Nawarry wymagają osobnego sprawdzenia. Polskie obywatelstwo samo w sobie nie przesądza o prawie do odliczenia: znaczenie mają właściwy system podatkowy i indywidualna sytuacja podatkowa.

Od kiedy obowiązuje zmiana

Przepis dodający art. 68 ust. 6 ustawy o IRPF wszedł w życie 8 października 2026 r. Potwierdzają to tekst dekretu w dzienniku urzędowym Boletín Oficial del Estado (BOE) oraz biuletyn hiszpańskiej administracji podatkowej (Agencia Tributaria). Nie należy przenosić na tę ulgę daty 1 stycznia 2027 r., która w tym samym pakiecie dotyczy innych zmian podatkowych.

Rok rozliczenia i rok składania zeznania to odrębne kwestie. Przy przygotowywaniu rozliczenia za 2026 r. trzeba korzystać z instrukcji właściwych dla tego roku, w tym zasad ujmowania wydatków po zmianie prawa. Sam nagłówek „ulga 2027” nie wyjaśnia, za jaki okres odlicza się czynsz.

Dekret z mocą ustawy podlega zatwierdzeniu (convalidación) przez Kongres Deputowanych (Congreso de los Diputados) (art. 86 ust. 2 Konstytucji Hiszpanii). Congreso i Senat zostały rozwiązane dekretem Real Decreto 806/2026, opublikowanym w BOE 6 października 2026 r.; w takiej sytuacji uprawnienia izby w tej sprawie przejmuje stała komisja Kongresu (Diputación Permanente del Congreso; art. 78 ust. 2 Konstytucji). Zgodnie z art. 86 ust. 2 Konstytucji izba musi wypowiedzieć się o zatwierdzeniu albo uchyleniu dekretu w ciągu 30 dni od jego wydania (dekret z 6 października 2026 r.). Według BOE (stan na 27 października 2026 r.) zatwierdzenia ani uchylenia dekretu jeszcze nie opublikowano. Przed zastosowaniem odliczenia sprawdź aktualne brzmienie art. 68 ust. 6 w BOE i instrukcję rocznej kampanii zeznań podatkowych (campaña de Renta). W obliczeniach budżetu domowego nie traktuj maksymalnej kwoty ulgi jako pewnej wypłaty.

Kto mieści się w progu dochodowym

Punktem odniesienia jest podstawa opodatkowania, czyli base imponible, a nie kwota wypłaty na konto ani samo wynagrodzenie brutto z umowy. Ustal ją na podstawie danych do zeznania.

Progi według art. 68 ust. 6 ustawy o IRPF (stan przepisów na 27 października 2026 r.):

W środkowym przedziale limit oblicza się następująco:

11 630 − 1,163 × (podstawa opodatkowania − 23 007,20).

Następnie porównuje się otrzymany limit z kwalifikującym się czynszem faktycznie zapłaconym w okresie podatkowym. Odliczenie stanowi 10% niższej z tych dwóch kwot.

Dwa przykłady obliczeń

Załóżmy, że wszystkie warunki są spełnione, a kwalifikujący się czynsz wynosi 9 600 euro.

Przy podstawie opodatkowania 22 000 euro cały ten czynsz mieści się w limicie. Orientacyjne odliczenie wynosi więc 960 euro.

Przy podstawie 28 007,20 euro różnica względem dolnego progu wynosi 5 000 euro. Limit wydatków to 11 630 − 5 815, czyli 5 815 euro. Odliczenie wynosi 581,50 euro, choć za mieszkanie zapłacono więcej.

Są to przykłady działania wzoru przy założeniu kwalifikowalności wydatków, a nie obietnica konkretnego zwrotu. Ostateczny wynik zeznania zależy również od pozostałych danych podatkowych.

Warunek dotyczący drugiego mieszkania

Przez co najmniej połowę okresu podatkowego ani ty, ani członkowie twojej jednostki rodzinnej, określanej jako unidad familiar, nie możecie posiadać — samodzielnie lub łącznie — pełnego prawa własności albo wskazanego w przepisie prawa rzeczowego do używania lub korzystania z innego mieszkania położonego w odległości mniejszej niż 50 km od wynajmowanego lokalu.

Przepis przewiduje wyjątek, gdy decyzja administracyjna lub sądowa uniemożliwia wykorzystanie tego drugiego mieszkania jako miejsca zamieszkania.

Nie sprowadzaj tego warunku do hasła „każdy udział w dowolnym mieszkaniu wyklucza ulgę”. Znaczenie mają rodzaj prawa, zakres własności, położenie lokalu i sytuacja rodzinna. Przy współwłasności lub użytkowaniu pokaż dokumenty osobie przygotowującej rozliczenie.

Co przygotować przed rozliczeniem

Zgromadź w jednym miejscu:

• umowę najmu i aneksy pozwalające ustalić lokal oraz okres zamieszkiwania;
• dowody faktycznej zapłaty czynszu, uporządkowane według miesięcy;
• dane identyfikacyjne stron oraz informacje potrzebne do rozliczenia mieszkania;
• dane do ustalenia podstawy opodatkowania i jednostki rodzinnej;
• dokumenty dotyczące innych mieszkań i praw do ich używania;
• ewentualną decyzję sądu lub organu administracji dotyczącą zakazu korzystania z lokalu.

To praktyczna lista do przygotowania sprawy, a nie zamknięty katalog załączników wymaganych przy każdym zeznaniu.

Stare umowy i ulgi regionalne

Dla części umów zawartych przed 1 stycznia 2015 r. istnieje dawny system przejściowy. Nowa regulacja wyklucza korzystanie z niego, jeśli w tym samym okresie podatkowym zastosowano odliczenie z art. 68 ust. 6 do tego samego mieszkania. Nie sumuj obu ulg państwowych.

Odliczenia wspólnot autonomicznych mają własne warunki. Sprawdź je osobno dla regionu właściwego dla rozliczenia, w tym ewentualne ograniczenia łączenia świadczeń lub odliczeń. Informacja o regionalnej uldze dla młodych nie zastępuje sprawdzenia zasad nowego odliczenia państwowego.

Jeżeli dane w projekcie zeznania nie odpowiadają umowie lub płatnościom, wyjaśnij rozbieżność przed zatwierdzeniem. W biurze doradztwa podatkowego przedstaw konkretne kwoty, daty i prawa do nieruchomości — dopiero na tej podstawie można ocenić odliczenie.