Postępowanie upominawcze (monitorio) w Hiszpanii: jak dochodzić długu i odpowiedzieć na wezwanie sądu

Hiszpańskie postępowanie upominawcze (procedimiento monitorio) pozwala dochodzić udokumentowanego, wymagalnego długu pieniężnego. Nie ma ogólnego górnego limitu kwoty. Dla osoby dochodzącej długu ważne są dokumenty i właściwe rozpoczęcie sprawy; dla osoby wezwanej do zapłaty — terminowa, pisemna reakcja.

Poniższy opis dotyczy krajowego monitorio. Europejski nakaz zapłaty w sporach transgranicznych jest odrębną procedurą. Nie wybieraj trybu wyłącznie dlatego, że jedna ze stron ma polskie obywatelstwo.

Zanim złożysz wniosek o zapłatę

Ustal kwotę, datę wymagalności, podstawę długu i adres osoby zadłużonej. Zbierz umowę, faktury, potwierdzenia dostawy lub inne dokumenty przewidziane w art. 812 ustawy o postępowaniu cywilnym (LEC, Ley de Enjuiciamiento Civil). Odejmij otrzymane wpłaty i wyjaśnij rozbieżności rachunkowe.

Od 3 kwietnia 2025 r. przed wniesieniem sprawy cywilnej do sądu trzeba co do zasady wykazać wcześniejszą próbę porozumienia — medio adecuado de solución de controversias, MASC — z ustawowymi wyjątkami. Ustawa organiczna 1/2025 (art. 5) obejmuje tym wymogiem także postępowania szczególne z księgi IV LEC, do których należy krajowe monitorio; wyjątek przewidziano m.in. dla europejskiego nakazu zapłaty. Może to być odpowiednio przeprowadzona negocjacja, mediacja lub inny dopuszczony mechanizm. Samo nazwanie zwykłego wezwania „MASC” nie dowodzi spełnienia wymagań.

Zachowaj dowody przedmiotu próby porozumienia, dat i przekazania zaproszenia drugiej stronie. Ustal, jaki dokument potwierdza spełnienie warunku i czy sprawa podlega wyjątkowi. Ministerstwo Prezydencji, Sprawiedliwości i Stosunków z Kortezami (Ministerio de la Presidencia, Justicia y Relaciones con las Cortes) wskazuje również, że sąd oceni, czy któraś ze stron odmówiła porozumienia, rozstrzygając o kosztach procesu.

Przygotuj pierwsze pismo

We wniosku wszczynającym (petición inicial) wskaż dane osoby dochodzącej długu i osoby zadłużonej, adresy, pochodzenie długu oraz żądaną kwotę. Dołącz dokumenty roszczenia i wymagane potwierdzenie wcześniejszej próby rozwiązania sporu.

Właściwy jest sąd miejsca zamieszkania lub pobytu osoby zadłużonej; gdy go nie znasz, wniosek można złożyć w miejscowości, w której można ją zastać (art. 813 LEC). Jeśli sąd nie ustali adresu osoby zadłużonej albo okaże się, że mieszka ona w innym okręgu sądowym (partido judicial), postępowanie zostaje zakończone, a wniosek można złożyć ponownie we właściwym sądzie (art. 813 LEC). Długi wobec wspólnoty właścicieli mają szczególną regułę dotyczącą miejsca nieruchomości. Wniosek składa się w dziekanacie lub wspólnym biurze podawczym sądów (decanato / servicio común procesal general) z oryginałami dokumentów i podpisanymi kopiami (opis rządu Katalonii — Generalitat de Catalunya — dla Katalonii).

Do samego pierwszego wniosku nie trzeba obowiązkowo angażować adwokata i pełnomocnika procesowego — abogado i procurador. Późniejszy sprzeciw lub egzekucja przy kwocie ponad 2000 euro (art. 23 i 31 LEC, brzmienie z 07.10.2026) zasadniczo wymagają ich udziału. Przed rozpoczęciem uwzględnij możliwe dalsze koszty.

Otrzymujesz wezwanie z sądu: co zrobić?

Zachowaj całe doręczenie i datę odbioru. W monitorio wezwanie przewiduje 20 dni na zapłatę albo wniesienie uzasadnionego sprzeciwu (art. 815 LEC). Do terminu nie wlicza się dni wolnych od czynności sądowych (art. 133 ust. 2 LEC).

• Jeśli płacisz, udokumentuj zapłatę również wobec sądu i sprawdź zakończenie postępowania.
• Jeśli kwestionujesz całość lub część długu, złóż pisemny sprzeciw (oposición), wskazując konkretne zarzuty i dowody.
• Jeśli żądanie obejmuje wcześniej opłaconą kwotę, zestaw wpłatę z dokładną fakturą lub ratą.

Rozmowa telefoniczna z osobą dochodzącą długu nie zastępuje sprzeciwu. Brak zapłaty i prawidłowej reakcji pozwala drugiej stronie wystąpić o egzekucję.

Sprawdź, jaki jest dalszy tryb

Po sprzeciwie spór przechodzi do właściwego postępowania. Zasadniczo przy kwocie do 15 000 euro (art. 250 ust. 2 LEC, brzmienie z 07.10.2026) jest to postępowanie uproszczone (juicio verbal). Powyżej tej granicy strona dochodząca długu musi wnieść odpowiedni pozew w ciągu miesiąca od przekazania sprzeciwu (art. 818 ust. 2 LEC); jeśli tego nie zrobi, postępowanie zostaje umorzone, a kosztami obciąża się stronę dochodzącą długu. Istnieją wyjątki, m.in. dotyczące należności z najmu.

Odbierz kolejne pismo i wykonaj wskazaną czynność w terminie. Samo złożenie sprzeciwu nie oznacza wygranej, a złożenie wniosku przez stronę dochodzącą długu nie gwarantuje odzyskania pieniędzy.