Podatek od spadku w Andaluzji: ulgi oraz formularze 650 i 660

W Andaluzji podatek od spadku rozlicza się za pomocą wspólnego formularza danych spadku (modelo 660) i indywidualnej deklaracji podatkowej (modelo 650) każdej osoby dziedziczącej. Ulgi dla bliskiej rodziny mogą znacznie obniżyć należność, ale nie zastępują złożenia deklaracji. Najpierw sprawdź, czy właściwa jest andaluzyjska agencja podatkowa (Agencia Tributaria de Andalucía, ATRIAN).

Czy sprawę rozliczasz w Andaluzji

Sama lokalizacja odziedziczonego mieszkania nie przesądza, gdzie złożysz podatek. W typowej sprawie, gdy osoba zmarła i osoba dziedzicząca miały rezydencję w Hiszpanii, znaczenie ma wspólnota autonomiczna, w której osoba zmarła przebywała najdłużej w ciągu pięciu lat poprzedzających śmierć (art. 32 ustawy o finansowaniu wspólnot autonomicznych — Ley 22/2009, według przewodnika ATRIAN z 14.06.2023).

Gdy osoba zmarła lub osoba dziedzicząca nie miała rezydencji w Hiszpanii, właściwa jest państwowa agencja podatkowa (Agencia Estatal de Administración Tributaria, AEAT), nawet jeśli można wybrać przepisy regionalne. Osoby dziedziczące bez rezydencji w Hiszpanii składają deklaracje w krajowym biurze AEAT w Madrycie (Oficina Nacional de Gestión Tributaria) (przewodnik ATRIAN z 14.06.2023). Przed wypełnianiem andaluzyjskich formularzy ustal urząd właściwy dla każdej osoby dziedziczącej.

Jak działają główne ulgi

Dla zgonów od 1 stycznia 2022 r. andaluzyjska ustawa o podatkach przekazanych regionowi (Ley 5/2021) przewiduje redukcję podstawy z tytułu pokrewieństwa o 1 000 000 euro dla grup I i II oraz o 10 000 euro dla grupy III (art. 28 Ley 5/2021, tekst jednolity w hiszpańskim dzienniku urzędowym Boletín Oficial del Estado, BOE, z 31.12.2025). Grupy I i II obejmują przede wszystkim osoby spokrewnione w linii prostej (w dół i w górę, także w wyniku przysposobienia) oraz osoby pozostające w związku małżeńskim z osobą zmarłą; grupa I dotyczy osób spokrewnionych w linii prostej w dół, które nie ukończyły 21 lat. Grupa III obejmuje osoby spokrewnione w linii bocznej w drugim i trzecim stopniu oraz osoby spowinowacone w linii prostej (art. 28 ust. 1 Ley 5/2021).

Osobno działa bonifikata 99% kwoty podatku dla grup I i II oraz osób ustawowo z nimi zrównanych (art. 39 Ley 5/2021). To nie jest obietnica, że każda rodzina zapłaci dokładnie 1% wartości spadku. Najpierw ustala się udział, podstawę, redukcje i podatek.

Są też szczególne ulgi, np. redukcja podstawy o 99% przy nabyciu głównego mieszkania osoby zmarłej przez osoby z grup I i II (albo z nimi zrównane) lub przez osobę spokrewnioną w linii bocznej, która ma ponad 65 lat i mieszkała z osobą zmarłą przez dwa lata przed śmiercią. Ta ulga wymaga zachowania mieszkania przez trzy lata od dnia śmierci, chyba że w tym czasie umrze osoba, która je nabyła (art. 27 ust. 2 lit. b Ley 5/2021). Przed sprzedażą sprawdź warunki ulgi, z której korzystasz.

Wypełnianie i dokumenty

Co do zasady przygotowuje się jeden modelo 660 oraz osobny modelo 650 dla każdej osoby. Modelo 660 podpisują wszystkie osoby dziedziczące uczestniczące w sprawie, a każda z nich podpisuje własne rozliczenie 650. ATRIAN dopuszcza odrębne komplety 660 i 650 przy braku porozumienia między osobami dziedziczącymi.

Zbierz akt zgonu, zaświadczenie o testamentach, testament lub dokument ustalenia osób dziedziczących, dokumenty identyfikacyjne, informacje o ubezpieczeniach na życie oraz dowody majątku, zadłużenia i stosowanych ulg. Wycena powinna odpowiadać zasadom podatkowym na dzień śmierci. Przy nieruchomościach sprawdź katastralną wartość referencyjną (valor de referencia); wyższej zadeklarowanej wartości nie zastępuje się automatycznie niższą wartością referencyjną.

Termin i pomoc

Na deklarację jest sześć miesięcy od dnia śmierci albo od uprawomocnienia orzeczenia o uznaniu osoby za zmarłą (art. 67 ust. 1 lit. a rozporządzenia o podatku od spadków i darowizn — Real Decreto 1629/1991, tekst jednolity z 5.04.2023). O przedłużenie o kolejne sześć miesięcy wnioskuje się w pierwszych pięciu miesiącach tego terminu (art. 68 ust. 1–2 tego rozporządzenia); do wniosku można użyć formularza modelo 659 (przewodnik ATRIAN z 14.06.2023). Przyznane przedłużenie liczy się od końca sześciu miesięcy i wiąże się z obowiązkiem zapłaty odsetek za zwłokę do dnia złożenia deklaracji (art. 68 ust. 6 Real Decreto 1629/1991).

Sam rodzinny spór poza sądem nie wstrzymuje terminu, więc nie czekaj na jego zakończenie. Termin przerywa dopiero wniesienie do sądu sprawy dotyczącej spadku (litigio) albo wszczęcie sądowego postępowania o podział spadku (juicio voluntario de testamentaría) — biegnie on wtedy od nowa od dnia następującego po uprawomocnieniu się orzeczenia kończącego postępowanie albo po wycofaniu się wszystkich zainteresowanych osób z postępowania o podział (art. 69 ust. 1 i 6 Real Decreto 1629/1991); za początek sporu uznaje się dzień wniesienia pozwu (art. 69 ust. 7). Jeżeli jednak strony przez sześć miesięcy nie popierają dalej sprawy, urząd może zażądać złożenia deklaracji, a gdy sąd stwierdzi wygaśnięcie postępowania z powodu bezczynności stron (caducidad de la instancia), termin uznaje się za niewstrzymany i urząd nalicza kary oraz odsetki za zwłokę (art. 69 ust. 9). Nie przerywają go m.in. otwarcie testamentu ani stwierdzenie nabycia spadku, gdy nikt się nie sprzeciwia (art. 69 ust. 5). Skontaktuj się z ATRIAN lub z doradztwem podatkowym, mając datę śmierci, listę osób dziedziczących i stan dokumentów. Po złożeniu zachowaj deklaracje oraz potwierdzenia przedstawienia i płatności, również przy zerowej należności.