Praca regularnie w Polsce i Hiszpanii: składki i zaświadczenie A1

Jeśli regularnie pracujesz w Polsce i Hiszpanii, trzeba ustalić jeden właściwy system zabezpieczenia społecznego. Nie wybierasz go swobodnie na podstawie niższej składki ani kraju rachunku bankowego. Jeśli mieszkasz w Hiszpanii, właściwe ustawodawstwo ustala Generalna Kasa Ubezpieczeń Społecznych (TGSS, Tesorería General de la Seguridad Social).

Zbierz rzeczywisty obraz pracy

Przygotuj umowy, dane i siedziby wszystkich pracodawców oraz harmonogram wykonywania pracy w każdym państwie. Oddziel pracę najemną od działalności gospodarczej.

Sporządź zestawienie czasu pracy i wynagrodzenia przypadających na poszczególne państwa.

Co oznacza próg 25%

Gdy istotną część działalności wykonujesz w państwie zamieszkania, co do zasady stosuje się jego system. Według unijnego portalu Your Europe (stan na 16.06.2026) „istotna część” oznacza co najmniej 25% czasu pracy lub wynagrodzenia; ocena zależy od rodzaju aktywności. Przy samozatrudnieniu znaczenie mogą mieć także obrót i liczba usług.

Jeżeli tego warunku nie spełniasz, dalszy wynik zależy między innymi od liczby pracodawców i państw ich siedzib. Przy jednym pracodawcy co do zasady obowiązuje system państwa jego siedziby. Przy dwóch pracodawcach z siedzibami w dwóch różnych państwach, obu innych niż państwo zamieszkania, obowiązuje system państwa zamieszkania; gdy jeden z nich ma siedzibę w państwie zamieszkania, a drugi poza nim — system państwa siedziby tego drugiego. Przy samozatrudnieniu bez istotnej części działalności w państwie zamieszkania obowiązuje system państwa, w którym znajduje się centrum interesów tej działalności. Nie wyciągaj wniosku „24% w Hiszpanii zawsze oznacza polski Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS)” bez sprawdzenia pozostałych danych.

Jeśli w jednym państwie pracujesz na etacie, a w drugim prowadzisz działalność na własny rachunek, co do zasady obowiązuje system państwa, w którym pracujesz na etacie.

Gdzie skierować sprawę

Hiszpański portal administracji wskazuje, że przy zamieszkaniu w Hiszpanii i zwykłym wykonywaniu pracy w co najmniej dwóch państwach ustalenia właściwego ustawodawstwa dokonuje TGSS. Przekaż jej opis sytuacji i dokumenty potrzebne do rozstrzygnięcia.

Dla spraw prowadzonych w ZUS kreator wniosków o zaświadczenie A1 o właściwym ustawodawstwie (certificado A1, certificado de legislación aplicable) rozróżnia US-4 przy pracy najemnej w kilku państwach oraz US-2 dla działalności na własny rachunek w kilku państwach. Nie używaj formularza delegowania tylko dlatego, że część pracy wykonujesz za granicą.

Po rozstrzygnięciu sprawdź okres, dane oraz wskazane ustawodawstwo na A1.

Zmiany modelu pracy

Zmiana pracodawcy, przeprowadzka albo zmiana podziału czasu pracy lub wynagrodzenia między państwa może zmienić ocenę. Przechowuj harmonogramy.